Əsas səhifə | Filologiya | Azərbaycan və xarici ölkələr ədəbiyyatı kafedrası
Azərbaycan və xarici ölkələr ədəbiyyatı kafedrası
1. Azərbaycan və xarici ölkələr ədəbiyyatı kafedrası 2001-ci ilin iyun ayında humanitar elmlər kafedrasının bazasında yaradılmışdır. Həmin dövrdə kafedra müdiri vəzifəsində dos. Vaqif Allahverdiyev çalışmışdır. 2003-cü ildə Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı kafedrası adlanmış, dos. Raqub Şahmar oğlu Kərimov, daha sonra dos. Yusif Yusubəli oğlu Aslanov kafedraya rəhbərlik etmişlər. 2005-ci ildən Azərbaycan ədəbiyyatı adı altında fəaliyyət göstərən kafedraya dosent Avtandil İsrafil oğlu Məmmədov rəhbərlik etmişdir.
SDU-nun Elmi Şurasının 28.02.2009-cu il tarixli iclasının (protokol № 6) qərarına əsasən Azərbaycan ədəbiyyatı kafedrası Xarici ölkələr ədəbiyyatı kafedrası ilə birləşdirilmiş, Azərbaycan və xarici ölkələr ədəbiyyatı kafedrası adlandırılmışdır. Aparılan struktur dəyişiklikləri ilə əlaqədar olaraq 2017-ci ilin mart ayının 31-də Azərbaycan dili və ədəbiyyatının tədrisi metodikası kafedrasının 7 nəfər əməkdaşı akademik dərs yükü ilə birlikdə Azərbaycan və xarici ölkələr ədəbiyyatı kafedrasına köçürülmüşdür. Hazırda kafedraya prof. A.İ.Məmmədov başçılıq edir.
Kafedranın professor-müəllim heyəti tədris prosesində müasir texnologiyadan istifadə edir, mühazirə və seminarları “ağıllı löhvələr”, proyektorlar vasitəsi ilə elektron formada tədris elməklə müntəzəm şəkildə təhsilin keyfiyyətin yüksətməyə çalışır.
2. Hazırda kafedrada 3 nəfər professor, 5 nəfər dosent, 8 nəfər baş müəllim (onlardan 4 nəfəri ixtisasları üzrə fəlsəfə doktorudur), 1 nəfər filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, 6 nəfər müəllim çalışır. Tədris-köməkçi heyəti 3 nəfərdən ibarətdir.
3. Kafedra əməkdaşlarının adları və vəzifələri:
1. Məmmədov Avtandil İsrafil Kaf/m. professor
2. Hüseynova Arzu Hüseyn Dosent
3. Məmmədova Törə Kamal Dosent
4. Alıyeva Afiqə Alı B/müəl
5. Zeynallı Günel Fazil Müəllim
6. Cümənov Dəyanət Almaz Fil.f.d., b/müəl
7. Vəliyeva İlahə Xaləddin Fil.f.d., müəllim
8. Qəniyeva Afaq Abdul Sən.fil.f.d. b/müəl
9. Rəfiyeva Afət İlyas Müəllim
10. Qafarova Zöhrə Zahid Müəllim
11. Məmmədov Rövşən Məmmədəli Fil.f.d., b/müəl
12. Məmmədova Samirə Xaqani Fil.f.d., b/müəl
13. Dadaşov İlham Minacət Müəllim
14. Əliyev Rafiq Yusif 0,5 şt. prof.
15. Mustafayev Məhəmmədəli Bayram 0,5 şt. prof.
16. Həmzəyeva Sevinc Səyyad 0,5 şt. dos.
17. Qəniyev Telman Xanış 0,5 şt. dos.
18. İskəndərov Balakişi Atakişi 0,5 şt. müəl.
19. Qurbanov Nail Məhəbbət 0,5 şt. dos.
20. Məmmədova Elnarə Elxan 0,5 şt. b/m.
21. Əhmədov Qara Hüseyn 0,5 şt. b/m.
22. Əliyeva Təranə Nizami 0,5 şt. müəl.
23. Həşimova Elmira Mail Böyük laborant
24. İsmayılova Əfsanə Şəmsəddin Böyük laborant
25. Hacıyeva Nabat Baba Laborant
 
4. Kafedrada təhsilin hər üç səviyyəsi üzrə kadr hazırlığı həyata keçirilir. Hazırda kafedrada 3 nəfər doktorant və 6 nəfər dissertant “Azərbaycan ədəbiyyatı” ixtisası üzrə fəlsəfə doktoru, 1 nəfər dosent “Dünya ədəbiyyatı” ixtisası üzrə, 1 nəfər isə “Azərbaycan ədəbiyyatı” üzrə elmlər doktoru proqramı istiqamətində elmi-tədqiqat işləri aparır. Son beş ildə kafedra əməkdaşlarından 1 nəfər elmlər doktoru, 3 nəfər fəlsəfə doktoru dissertasiyası müdafiə etmişdir. 3 nəfər “Azərbaycan ədəbiyyatı” ixtisası üzrə fəlsəfə doktoru dissertasiyasının müdafiəsi ərəfəsindədir.
 
5. Kafedrada tədris olunan fənlər:
Təhsilin bakalavriat səviyyəsi üzrə
1. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı
2. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi (Qədim dövrdən müasir dövrümüzə qədərki mərhələlər)
3. Dünya ədəbiyyatı (antik dövrdən müasir dövrümüzə qədərki mərhələlər)
4. Mifologiya
5. Müasir ədəbi proses
6. Müasir ədəbi proses və ədəbi tənqid
7. Türk xalqları ədəbiyyatı
8. Ədəbiyyatşünaslıq
9. Ədəbiyyatşünaslığa giriş
10. Ədəbiyyat nəzəriyyəsi
11. Təsəvvüf ədəbiyyatı
12. Ölkə ədəbiyyatı tarixi
13. Azərbaycan dastanları
14. Uşaq ədəbiyyatı (Azərbaycan və rus bölmələri)
15. Ədəbi tənqid tarixi
16. Musiqi və onun tədrisi metodikası
17. Azərbaycan ədəbiyyatının tədrisi metodikası
18. Ədəbiyyatın tədrisi metodikasının aktual problemləri
19. Технология и методика её преподавания
20. Musiqi əsərlərinin təhlili
21. Dirijorluq və onun tədrisi metodikası -1,2
22. Vokal və onun tədrisi metodikası -1,2
23. Əsas musiqi aləti və onun tədrisi metodikası -4
24. Musiqi və onun tədrisi metodikası
25. Konsertmeyster sinfi və ansamblı
26. Xor sinfi
27. Polifoniya
28. Texnologiya və onun tədrisi metodikası
29. Təsviri incəsənət və onun tədrisi metodikası
30. Изображение исскуство и его преподавание
31. Musiqi ədəbiyyatı
Təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə
Azərbaycan ədəbiyyatı ixtisaslaşması
1. Azərbaycan ədəbi tənqidinin mərhələləri 2. Azərbaycan satirik ədəbiyyatı
3. Azərbaycan şeirində vəznlər
4. Azərbaycan intibah ədəbiyyatı
5. Azərbaycan təsəvvüf ədəbiyyatı
6. Güney Azərbaycan ədəbiyyatı
7. Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının tarixi və metodologiyası
8. Romantik ədəbiyyat
9. Ümumtürk ədəbiyyatı
10. Azərbaycan mifologiyası
11. Azərbaycan məhəbbət dastanları
12. Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının müasir problemləri
13. Müasir Azərbaycan dramaturgiyası
14. Tədqiqat üsulları
 
Ədəbiyyatşünaslıq (Türk xalqlarının ədəbiyyatı) ixtisaslaşması
1. Qazax ədəbiyyatı
2. Qırğız ədəbiyyatı
3. Türk xalqları ədəbiyyatında türkçülüyün tarixi
4. Türk xalqları ədəbiyyatında türk mifologiyası
5. Klassik türkmən ədəbiyyatı
6. Türk xalqları ədəbiyyatında aşıq sənəti
7. Cümhuriyyət dövrü Türkiyə ədəbiyyatı
8. Türk xalqları ədəbiyyatında insan və cəmiyyət
9. Türk xalqları ədəbiyyatında sufizm
10. Türk xalqları ədəbiyyatşünaslığının müasir problemləri
11. Türk xalqları ədəbiyyatşünaslığının tarixi və metodologiyası
12. Türkiyə və Azərbaycan ədəbi əlaqələri
13. Tatar-başqırd ədəbiyyatı 14. Tədqiqat üsulları
 
Ədəbiyyatşünaslıq (Avropa ölkələrinin ədəbiyyatı) ixtisaslaşması
1. Ədəbi əlaqələr
2. Avropa ədəbiyyatında lirik poeziya (Şərq-Qərb)
3. Avropa yazılı ədəbiyyatında nağıl janrı
4. Qədim dünya ədəbiyyatının janrları
5. Orta əsrlər və intibah dövrü Qərb ədəbiyyatında Şərq məsələləri
6. Avropa ədəbiyyatşünaslığının tarixi və metodologiyası
7. Avropa ədəbiyyatşünaslığının müasir problemləri
8. Avropa ölkələri ədəbiyyatında ədəbi cərəyanlar
9. Avropa ölkələri ədəbiyyatının ən yeni dövrü – Postmodernizm
10. Bədii tərcümə problemləri
11. Avropa dastanları
12. XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəllərində Qərbi Avropada ədəbi proses
13. Əruz vəzni
14. Tədqiqat üsulları
15. Tarix fakültəsi - Folklor
 
6. Kafedranın elmi istiqamət (şifri və adı) və elmi işinin adı: 5716.01 – Azərbaycan ədəbiyyatının inkişaf xüsusiyyətlərinin və tarixi-mədəni dinamikasinin özünəməxsusluğu. Azərbaycan ədəbi – estetik fikir tarixində elmi-nəzəri görüşlər. Yeni yaradıcılıq istiqamətləri. Folklor və yazılı ədəbiyyat
7. Kafedra üzrə son illərdə 7 monoqrafiya, 86 fənn proqramı, 130-dan çox elmi məqalə və tezis, 1 dərslik, o cümlədən 18 elmi məqalə xaricdə çap olunmuşdur.
Eləcə də son illərdə kafedranın əməkdaşlarından prof. Avtandil Məmmədovun “Ağbaba-Çıldır aşıq mühiti”, prof. Rafiq Yusifoğlunun “Azərbaycan poemalarının sənətkarlıq xüsusiyyətləri”, “Ədəbi-nəzəri fikrin inkişaf mərhələləri”, prof. Məhəmmədəli Mustafayevin “XIX əsr ədəbi irsi ədəbiyyatşünaslıqda”, dos. Sevinc Həmzəyevanın “Azərbaycan-ingilis ədəbi əlaqələri və bədii tərcümə”, dos. Arzu Hüseynovanın “Məmməd Səid Ordubadi nəsrində Cənubi Azərbaycan”, dos.Törə Məmmədovanın “İlyas Əfəndiyevin nəsrində bədii psixologizm”, dos. Nail Qurbanovun “Azərbaycan folklorunda mifoloji-kosmoqonik görüşlər”, fil.üz.fəl. dok. Dəyanət Cümənovun “Böyük azərbaycanşünas alim professor Mirəli Seyidovun ədəbi-nəzəri görüşləri” monoqrafiyaları, prof. Rafiq Əliyevin “Müasir ədəbi proses və ədəbi tənqid”, “Ədəbiyyatşünaslığın əsasları” dərs vəsaitləri çapdan çıxmışdır.
Kafedrada bakalavriat səviyyəsi üzrə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi, Azərbaycan ədəbiyyatı, İbtidai sinif müəllimliyi, Xarici dil müəllimliyi, Məktəbəqədər təlim və tərbiyə və s. ixtisaslar üzrə Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi, Uşaq ədəbiyyatı, Mifologiya, Dünya ədəbiyyatı, Türk xalqları ədəbiyyatı, Müasir ədəbi proses və ədəbi tənqid və s. fənlər tədris olunur. Magistratura səviyyəsində isə üç ixtisaslaşma – Azərbaycan ədəbiyyatı, Ədəbiyyatşünaslıq (Türk xalqları ədəbiyyatı) və Ədəbiyyatşünaslıq (Avropa ölkələri ədəbiyyatı) üzrə kadr hazırlığı həyata keçirilir.
İndiyədək 74 nəfərdən çox magistrant Azərbaycan ədəbiyyatı və Ədəbiyyatşünaslıq (Türk xalqları ədəbiyyatı) ixtisasları üzrə magistr dərəcəsi almışdır. Bu magistrlərin arasında 10 nəfər Türkiyə vətəndaşı da vardır. Onların əksəriyyəti bakalavriat səviyyəsini də SDU-da bitirmişdir. 2015-2016-cı tədris ilində Ədəbiyyatşünaslıq (Avropa ölkələri ədəbiyyatı) ixtisası açılmışdır. Burada 3 nəfər magistrant təhsil alır.
Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlı, prof. İsrafil Abbaslı, AMEA-nın müxbir üzvü, prof. Möhsün Nağısoylu, Əməkdar jurnalist Şamxəlil Məmmədov, dos Eyvaz Eminalıyev, dos. Raqub Kərimov və başqa alimlər kafedrada uzun illər səmərəli fəaliyyət göstərmişlər.
SDU-nun Elmi Şurasının 12.03.2015-ci il tarixli qərarına əsasən 050101 – Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi; 050201- Azərbaycan dili və ədəbiyyatı ixtisasları üzrə bakalavr hazırlığı və həmin ixtisasın 060201 Ədəbiyyatşünaslıq (Türk xalqları ədəbiyyatı); 060201 Azərbaycan ədəbiyyatı ixtisasları üzrə magistr hazırlığı səviyyələrində, eləcə də 050120- Məktəbəqədər təlim və tərbiyə; 050118- İbtidai sinif müəllimliyi ixtisasları üzrə bakalavriat
səviyyəsində kafedrada tədris olunan fənlərin proqramları hazırlanıb toplu halında çap edilmişdir. Toplu bakalavriat səviyyəsi üzrə 32, magistratura səviyyəsi üzrə isə 27 fənn proqramını əhatə edir. 2017-ci ildə kafedra əməkdaşları tərəfindən SDU-nun 55 illik yubileyinə həsr olunmuş 1 folklor toplusu (tərtibçi professor Avtandil Ağbaba) və magistratura səviyyəsində üç ixtisaslaşma üzrə 24 fənn proqramı hazırlanaraq metodik vəsait kimi nəşr edilmişdir.
8. Kafedra Bakı Dövlət Universiteti, AMEA-nın Folklor İnstitutu, AMEA-nın Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu, AMEA-nın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti ilə elmi əlaqələr saxlayır.
9. Kafedranın müdiri, filologiya üzrə elmlər doktoru, professor Avtandil İsrafil oğlu Məmmədov (Avtandil Ağbaba) Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (1999) və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (1995) üzvüdür. 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Diaspor Mərkəzinin Fəxri diplomu ilə təltif olunmuşdur. 2012-ci ildə “Əməkdar jurnalist” fəxri adına layiq görülmüşdür. Prof. Rafiq Əliyev (Rafiq Yusifoğlu) “Əməkdar mədəniyyət işçisi”, “Araz”, “Qızıl qələm”, “Vətən” və başqa ədəbi mükafatlar laureatıdır
ÜNVAN
ƏLAQƏ VASİTƏLƏRİ
SUMQAYIT DÖVLƏT UNİVERSİTETİ
Sumqayıt, Azərbaycan
43cü məhəllə
AZ5008
Telefon: +994-18 642-16-20
Faks: +994-18 642-02-70
E-Mail: info@sdu.edu.az